Coffee-Talks.com

My little corner on the internet

   Oct 20

Η ιστορία της ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑ!

Οφείλω να σας πω, ότι δεν ήξερα για την Σπιναλόγκα, δεν ήξερα για αυτή την ιστορία, ούτε για τους λεπρούς. Και αφορμή η συγκλονιστική σειρά ΤΟ ΝΗΣΙ, με έσπρωξε να βρω πολλές πληροφορίες και να διαβάσω ιστορίες στο διαδίκτυο που με συγκλόνισαν ακόμα παραπάνω. Είμαι σίγουρη θα μπορούσα να κάνω καλύτερη δουλειά αλλά δεν υπήρχε ο κατάλληλος χώρος και χρόνος. Παρόλα ταύτα αισθάνομαι την ανάγκη να το μοιραστώ εδώ μαζί σας. Έτσι λοιπόν μετέφερα εδώ πιο κάτω,  κομμάτια που βρήκα σε διάφορες σελίδες , μαζί με κάποια λίγα δικά μου σχόλια, που αναφέρονται στην ιστορία της Σπιναλόγκας! 

Αφήγηση του Επαμυνώντα Ρεμουνδάκη.   

«36 χρόνια είμαι φυλακισμένος χωρίς έγκλημα.

Μέσα σε αυτά τα χρόνια πολλοί άνθρωποι μας επισκέφτηκαν.

Άλλοι να πάρουν φωτογραφίες, άλλοι από φιλολογική άποψη

να δουν ένα άλλο είδος ανθρώπων, αλλιώτικους.

Γιατί άλλοι θέλανε να μας δείξουν την απέχθεια, κι άλλοι τη συμπόνια.

Εμείς όμως δεν θέλουμε ούτε να μας απεχθάνονται,

ούτε να μας συμπονούνε.

Εμείς έχουμε ανάγκη από το ωραίο αίσθημα,

την Αγάπη.» 

Σπιναλόγκα, είναι μαγικός τόπος, είναι φωτεινός τόπος γεμάτος αλήθειες. Αν μπορούσαν να μιλήσουν οι πέτρες, τα περάσματα, οι τοίχοι. Τόσες πίκρες, τόσα βάσανα, τόσο κλάμα αλλά και χαρές και γλέντια και γάμοι και γεννήσεις. Οι κάτοικοι της Σπιναλόγκας που πολλές φορές ήταν και νέα παιδιά 16 και 20 και 30 χρονών δεν μπορούσαν να μην ερωτευτούν με άλλους λεπρούς και ούτε μπορούσαν να μην κάνουν έρωτα. Έτσι γινόντουσαν και γάμοι και γεννούσαν και παιδιά που πολλές φορές τα παιδιά δεν ήσαν λεπρά αλλά παρέμειναν στο νησί. Λεπροπαίδια, έτσι φώναζαν τα υγιή παιδιά που γεννιούνταν στην Σπιναλόγκα από λεπρούς γονείς. 

Υπήρχε ένας ερωτευμένος χανσενικός – δηλαδή λεπρός – και τον έλεγαν Κωστή. Ο Κωστής ήταν ερωτευμένος με την Αφροδίτη. Η Αφροδίτη λοιπόν παιδιά, έφυγε απ το χωριό της, επήγε στην Σπιναλόγκα για να είναι μαζί με τον αγαπημένο της Κωστή. Αψηφώντας την αρρώστια που τελικά αποδείχτηκε ότι δεν ήταν πάντοτε μεταδοτική. Ετότε όμως δεν το ήξεραν αυτό. Και έτσι η Αφροδίτη έζησε στην Σπιναλόγκα κλεισμένη και εκείνη μέσα μαζί με τον Κωστή της και απέκτησαν και παιδιά. Δεν ήταν όμως λεπρή. Ούτε τα παιδιά που γέννησαν είχαν την λέπρα. Αλλά όσα παιδιά γεννήθηκαν από λεπρούς, μένανε μέσα στην Σπιναλόγκα. Πολύ αργότερα αποφασίστηκε να στέλνονται τα υγιή παιδιά σε ένα ειδικό νηπιαγωγείο στην Αθήνα. Υπήρχε μια δύσκολη κατάσταση λογικής και καρδιάς, ανάμεσα στους γονείς και τα παιδιά. 

Τα πρώτα χρόνια, στην είσοδο της Σπιναλόγκας, επάνω σε μια πέτρα είχαν χαράξει, 

«Ξέχασε κάθε ελπίδα από τη ζωή, εσύ που μπαίνεις εδώ πέρα». 

Η Σπιναλόγκα είναι μια βραχονησίδα, εκτάσεως 85 στρεμμάτων και με ύψος ως 53 μέτρα. Βρίσκεται στην βορειοανατολική Κρήτη, στην είσοδο του κόλπου της Ελούντας, στην περιοχή του Μεραμπέλλου του Νομού Λασιθίου. 

Η Σπιναλόγκα για τους Ενετούς, ήταν φρούριο. Για τους Τούρκους, τους Τούρκους πασάδες ήταν ο τόπος που έκρυβαν τα χαρέμια τους. Φανταστείτε το, γυναίκες όμορφες, κόκκινα πέπλα, ναργιλέδες, χοροί. Και το 1903 η Σπιναλόγκα έγινε το νησί των λεπρών. Απόφαση επίσημη της Κρητικής πολιτείας. Το νησί των 85 στρεμμάτων στα ανατολικά του Κρητικού πελάγους, θα γίνει λοιπόν ο τόπος εξορίας των ‘κομμένων’. Έτσι τους έλεγαν τότε, οι ‘κομμένοι’. Ίσως από το αποκομμένοι, επειδή ήταν διωγμένοι από τα χωριά. Ίσως όμως και από το ακρωτηριασμένοι απ τα σημάδια που άφηνε η αρρώστια στο πέρασμα της. Για πολλά χρόνια, η Σπιναλόγκα μόνο φόβιζε. Κανείς άλλος δεν ήθελε να θυμάται. Η Βικτόρια Χίσλοπ όμως το 2001 έγραψε ΤΟ ΝΗΣΙ. Μια πραγματική ιστορία Αγάπης από τον τόπο εξορίας των λεπρών. Ένα παγκόσμιο best seller. 

Αν στη χώρα μας υπήρχε ένα βιβλίο με τους αληθινούς ήρωες, ο Επαμυνώντας Ρεμουνδάκης  θα ήταν στις πρώτες σελίδες. Ένας φοιτητής νομικής που οι χωροφύλακες τον έβγαλαν απ τα αμφιθέατρα και τον έστειλαν στην Σπιναλόγκα. Όμως αυτός ήξερε ότι η ζωή δεν σταματά. Απαιτούσε αξιοπρεπή αντιμετώπιση. Η ζωή των λεπρών της Σπιναλόγκας, είχε αρχίσει να αποκτά κάποιο νόημα όταν μαζί τους ζούσε ο Ρεμουνδάκης. 

Λίγο καιρό πριν, η αδελφή του είχε οδηγηθεί στην Σπιναλόγκα χτυπημένη από την ίδια ασθένεια. Ο ίδιος εξαιτίας της ασθένειάς του, χρόνια αργότερα θα τυφλωθεί και θα χάσει και το ένα του χέρι. Όπως γράφει και σχολιάζει ο Ρεμουνδάκης στην ανέκδοτη αυτοβιογραφία του «Αητός χωρίς φτερά», όταν έφτασε στην Σπιναλόγκα, η αδελφή του τον υποδέχθηκε λέγοντάς του «Καλώς τον” κι όχι “καλώς όρισες”. Αυτόν τον χαιρετισμό χρησιμοποιούσαν οι άρρωστοι στο νησί…». Ο Ρεμουνδάκης, ένας απ’ τους λίγους μορφωμένους ανθρώπους που υπήρχαν στο νησί, δεν ήταν διατεθειμένος να περιμένει μοιρολατρικά το τέλος της ζωής του, ζώντας ως «ζωντανός νεκρός». Αγωνίστηκε για να καλυτερεύσει την ζωή των λεπρών και απαίτησε από την πολιτεία καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και νοσηλείας. 

Μια από τις πρώτες του κινήσεις ήταν να ιδρύσει την «Αδελφότητα Ασθενών Σπιναλόγκας». Έφερε ασβέστη για να απολυμανθούν τα σπίτια και να φύγει η δυσοσμία που «τρυπούσε» τις μύτες και φύτεψαν δένδρα. Αποκτήθηκε ηλεκτρογεννήτρια και η Σπιναλόγκα απέκτησε ρεύμα, πριν ακόμη κι από την Πλάκα που βρισκόταν απέναντι και στον «έξω κόσμο». Διοργάνωσε υπηρεσία καθαριότητας των εξωτερικών και κοινόχρηστων χώρων και χάρις σ’ αυτόν, το νησί απέκτησε θέατρο, κινηματογράφο, καφενεία και κουρείο, ενώ τοποθετήθηκαν και μεγάφωνα στους δρόμους που έπαιζαν κλασική μουσική. Άρχισαν να ασκούνται επαγγέλματα, να λειτουργεί υποτυπώδες εμπόριο, δημιουργήθηκε σχολείο με δάσκαλο έναν λεπρό, ενώ είναι χαρακτηριστικό μάλιστα, ότι άρχισε να εκδίδεται και σατιρικό έντυπο. 

Το πιο σημαντικό ίσως που πέτυχε ο Ρεμουνδάκης, ήταν η τόνωση του αισθήματος της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας. Έτσι, η ζωή των λεπρών άρχισε να θυμίζει κάτι από την προηγούμενη ζωή τους, ή όπως μαρτυρεί κι ένας μετέπειτα θεραπευμένος χανσενικός, ο Μανώλης Φουντουλάκης, «Από μια στιγμή και μετά το νησί δεν ήταν το κολαστήριο. Ήταν ένα χωριό εγκλείστων, με τους καλούς, τους κακούς, τους τζαναμπέτηδες και τους ζαμανφουτίστες». 

Πλέοντας στα νερά που χωρίζουν την Σπιναλόγκα από την πλάκα, σκέπτεται κανείς τα δράματα που παίχτηκαν εκεί. Ζευγάρια που τα χώρισαν, παιδιά που τα πήραν από τις μανάδες τους. Ο Μάνος ήταν ο βαρκάρης που έπαιρνε τους αρρώστους από το σταθμό της χωροφυλακής της πλάκας και τους έβγαζε απέναντι, στην προβλήτα της εξορίας. 

Το 1948, θα ανακαλυφθεί στην Αμερική το πρώτο φάρμακο για την αντιμετώπιση της λέπρας και σταδιακά η Σπιναλόγκα θα αδειάζει μέχρι και το 1957 που αποχώρησαν και οι τελευταίοι ασθενείς, οπότε και έκλεισε. Όσοι χανσενικοί υπήρχαν που δεν είχαν θεραπευτεί ακόμη, μετακομίστηκαν στο λεπροκομείο της «Αγίας Βαρβάρας» στο Αιγάλεω, μεταξύ αυτών κι ο Επαμεινώνδας Ρεμουνδάκης. Κάποιοι ασθενείς, έστω και θεραπευμένοι, αντιμετώπιζαν με μεγάλη επιφύλαξη την επιστροφή τους στο περιβάλλον που ζούσαν πριν μπουν στην Σπιναλόγκα, λόγω του «στίγματος» που κουβαλούσαν, φοβούμενοι την κοινωνική απόρριψη. Ο μόνος που λέγεται ότι αρνήθηκε πεισματικά να εγκαταλείψει το νησί, ήταν ένας λυράρης από το Ρέθυμνο, ο Αντώνης Παπαδάκης ή «Καρεκλάς», ο οποίος παρόλο που δεν ήταν ασθενής είχε αποφασίσει να ζήσει στην Σπιναλόγκα μαζί με τους λεπρούς. Εξακολουθούσε να ζει στο νησί, τρώγοντας αγριόχορτα και σαύρες, και παίζοντας τη λύρα του, έως ότου οι αρχές τον έφεραν με την βία πίσω στον πολιτισμό, αν και ίδιος προτίμησε την απομόνωση από τον κόσμο και εκφραζόταν μόνο με την μουσική του. Πολλοί πίστευαν ότι είχε τρελαθεί.

Σήμερα, μετά από χρόνια εγκατάλειψης, η Σπιναλόγκα έχει χαρακτηριστεί ως αρχαιολογικός χώρος και διατηρητέο μνημείο, ενώ δέχεται επισκέψεις τουριστών κατά την διάρκεια του καλοκαιριού, με πλοιάρια. Η Σπιναλόγκα έγινε περισσότερη γνωστή και στο εξωτερικό, όταν το 2001, η Βρετανίδα συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, μαθαίνοντας κατά τύχη για την ιστορία της Σπιναλόγκας, συγκλονισμένη έγραψε το μυθιστόρημα «Το νησί», το οποίο μεταφράστηκε σε αρκετές γλώσσες. 

 Λέγεται «λέπρα» γιατί οι ασθενείς βγάζουν «λέπια». Δηλαδή ξεφλουδίζει, απολεπίζεται το δέρμα τους. Λέγεται και «Νόσος του Χάνσεν» (και οι ασθενείς «χανσενικοί»), εξαιτίας του Νορβηγού ιατρού επιστήμονα Γκέρχαντρ Χάνσεν, ο οποίος το 1873 ανακάλυψε τον ιό που προκαλεί την ασθένεια (πιο συγκεκριμένα το βακτηρίδιο «Mycobacterium leprae»). Η ασθένεια είναι γνωστή από την αρχαιότητα (στην αρχαία Ελλάδα ονομαζόταν «ελεφαντίαση») κι εκτός από την απολέπιση, προκαλεί παραμορφώσεις μελών του σώματος, τύφλωση, νέκρωση των νεύρων (σημεία όπου εμφανίζονται συνήθως κόκκινες κηλίδες) που οδηγεί σε αδυναμία αίσθησης του ζεστού, κρύου κ.τ.λ. με συνέπεια τους αυτοτραυματισμούς. Ο θάνατος επέρχεται λόγω των μολύνσεων που προκαλεί η ασθένεια στα διάφορα όργανα του σώματος. Η λέπρα, σήμερα θεωρείται ιάσιμη, ειδικά αν η θεραπεία αρχίσει στα πρώιμα στάδια της ασθένειας. Η ασθένεια θεωρείται μεταδοτική, αν και ο τρόπος μετάδοσης τελεί υπό διερεύνηση. Είναι γεγονός πάντως, πως το 95% και πλέον των ανθρώπων έχουν φυσική ανοσία απέναντι στον ιό. 

Εκείνο που μου έκανε εντύπωση ήταν μια φράση που είπε ο Ρεμουνδάκης. 

«Το ξέρω ότι οι περισσότεροι από εσάς, μας λυπάστε αλλά αναρωτιέμαι

αν πρέπει εμείς να λυπόμαστε εσάς.

Γιατί εμείς εδώ μέσα βρήκαμε το νόημα της ζωής,

το σκοπό της ζωής!» 

Αν αυτό ειπώθηκε από ένα ασθενή της λέπρας, τότε παιδιά δεν έχουμε καμιά δικαιολογία να παραπονιόμαστε για τίποτα. 

Καλή σας μέρα!!! 

Ντομένικα~

 

You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.

4 Comments

  1. Neraidaki sou says:

    Mono to telos filenada mou me ekane kai anatrixiasa!!! Ti wraia pou ta edeses ola afta pou vrikes se ena yperoxo arthro poy edwse fws se mia istoria ksexasmeni gia ton poly kosmo pou dystyxws nai lew dystyxws vrethike mia kseni kopela na ektimisei tin istoria mas na eyaisthitopoiithei kai na grapsei tin istoria tin toso ponemeni enos kosmou ksexasmenou enos kosmou stigmatismenou pou apla perase stin istoria xwris na tou dwthei i apaitoumeni simasia, sevasmos kai anagnwrisi.
    Oloi aftoi oi anthrwpoi pou ezisan stin spinaliogka alla kai oi dikoi tous anthrwpoi pou zousan stin anagkastiki apostasi apo ta agapimena tous prioswpa pragmatika eginan kalyteroi anthrwpoi sti psixi kai emeis prepei na mathoume na ektimame kai tin teleftaia pinelia polyteleias poy poly efkola kai aploxera mas prosferei i zwi mas simera!! Se efxaristoume gia afto to arthro filenada mou !!xxx Toulaxiston egw sigoura se efxaristw 🙂

    • Domenica says:

      *aggalitsa* Neraidaki pou katevikes sti gi kai kanis tis zoes mas pio omorfes!!!! EFHARISTO gia to mynima sou !!!! Kyrios efharisto pou me penevis alla ola osa les einai pio simantika!!! Xeris, pses otan piga gia ypno kai meta pou diavasa ligo to vivlio mou, eklisa to fos kai mesa sto misoskotado skeftomouna….ti orea zesta pou niotho sto omorfo malako krevati mou, ti omorfi esthisi, ti oreo domatio, posa ehoume stin epohi pou irthame na zisoume!…..k meta skeftika pos eniothan arage ekeinoi oi anthropoi pou OHI mono den ihan anesois kati pou theoroume dedomeno emois, alla mesa se ygrous kai vromismenous tihous eprepe na zisoun tis synepias mia ashimis arostia, makrya apo oti agapimeno. Poso skliro mpori na einai kati tetio, na to vioni kapios. Ki omos kapioi anthropoi to ezisan. Stin mnimi tous loipon! Nase kala neraidaki mou xxx

  2. Neraidaki sou says:

    Λόγια του Επαμινώνδα Ρεμουνδάκη:
    «Περπατώντας στον δρόμο της Σπιναλόγκας, σταμάτησε και κράτησε την αναπνοή σου. Από κάποιο χαμόσπιτο τριγύρω σου θα ακούσεις τον απόηχο από κάποιο μοιρολόγι μιας μάνας, μιας αδελφής ή τον αναστεναγμό ενός άνδρα. Αφησε δύο δάκρυα από τα μάτια σου και θα δεις να λαμπυρίζουν εκατομμύρια δάκρυα που πότισαν αυτόν τον δρόμο».

Leave a Reply

Your email address will not be published.